• Türkçe
  • English
'Ölüm fermanını imzaladı'

Nasdaq, kapasitesini aÅŸan halka arzda ilk gün yaÅŸanan teknik sorunlar nedeniyle yatırımcılar tarafından dava edildi. Halka arzın baÅŸ sigortacısı Morgan Stanley’in, bir diÄŸer sigortacı kurum Goldman Sachs ile hisseler kamuoyuna sunulmadan önce finansal tahminlerini deÄŸiÅŸtirdiÄŸinin öÄŸrenilmesi, yatırımcıların endiÅŸe ve öfkesini iyice artırdı.

Morgan Stanley’den bir kaynak, “Kurumun müÅŸterileri istedikleri zaman her bilgiye eriÅŸebiliyor, ancak kamuoyu için aynısı geçerli deÄŸil” ifadesini kullandı. Kamuoyundan gizli kalan bilgilerle son gün deÄŸerleri artırılarak halka arz edilen hisseler, üç günün sonunda yaklaşık 20 milyar doların erimesine neden oldu.

'AÇGÖZLÜLÜK FELAKET GETÄ°RDÄ°'
Yatırımcıları ÅŸoke eden üç günün ardından, herkes suçu ya Morgan Stanley’e, ya da Nasdaq’a yüklüyor. Analistler ise hisselerin hızla deÄŸer kaybetmesini açgözlülüÄŸe baÄŸlıyor. CNBC’ye konuÅŸan Fund Democracy araÅŸtırma ÅŸirketinin baÅŸkanı Mercer Bullard, “Yatırım bankacılığındaki büyük çatışmalara yeniden tanık olduk... EÄŸer ellerindeki bilgileri bazı müÅŸterilerine sunmalarına raÄŸmen diÄŸerlerinden gizledilerse, bu bazı müÅŸterilerini diÄŸerlerinden daha önemli gördükleri anlamına gelir” ifadesini kullandı.

Wall Street Jorunal analisti Al Lewis, halka arzdan sadece bir gün önce hisse fiyatlarının yüzde 25 artırılarak 38 dolara çekilmesinin açgözlülükten kaynaklandığını savunan bir baÅŸka isim. Lewis, aynı gün bir daha Facebook’a reklam vermeyeceÄŸini açıklayan dünyanın en büyük otomobil üreticisi General Motors’un uyarısının da etkili olamadığını belirtti.

Halka arzdan önce, bazı ekonomistler Facebook’un hisselerinin yüzde 50’den fazla deÄŸer kazanabileceÄŸine yönelik spekülasyonlar yaydı. Morgan Stanley ve Goldman Sachs, Facebook hisselerini halka açtı. Silikon Vadisi’ndeki binlerce yatırımcı bir günde milyoner, hatta milyarder olma hayallerine kapıldı. ABD vatandaÅŸlığından çıkarak geliÅŸmeleri Singapur’dan izleyen Facebook kurucularından Eduardo Saverin, kazanacağı parayı hesaplıyordu. Zuckerberg ise medyanın artık gerçek bir lider haline gelmesi gerektiÄŸi yönündeki baskılarına, “kapüÅŸonunu çıkarmayacağını” söyleyerek cevap verdi.

Vanguard yatırım ÅŸirketinin CEO’su Jack Bogle, “Bu tipik bir açgözlülük örneÄŸi... Hem kurumsal, hem sigortacı hem de ÅŸirket açgözlülüÄŸü... Çıkarılacak ders ÅŸu: Bir iÅŸlemde yer alan tüm taraflar açgözlüyse, ortaya çıkacak sonuç budur” dedi.

HALKA ARZ ÖLÜM CEZASI MIYDI?
Gelinen noktada, Facebook'un karşı karşıya olduÄŸu durumun tersine çevrilmesini çok zor görenler var. Bunun nedeni, geçmiÅŸte halka arz edilen ancak umduÄŸunu elde edemeyen teknoloji ÅŸirketlerine dair birçok örnek bulunması.

Bunlardan biri dev sosyal medya oyun ÅŸirketi Zynga. Hisseleri 10 dolardan satışa sunulan ÅŸirketin hisse deÄŸeri ilk gün 11.50 dolara yükselse de günü 9.50 dolardan kapatmıştı. Facebook’un ortaklarından olan Zynga, sosyal medya ağının halka arzı öncesinde hisselerini 16 dolara kadar çıkardı, halka arzın ardından hisse deÄŸeri 10 doların altına düÅŸtü.

Çin’in sosyal medya ağı Renren, hisse fiyatları 14 dolardan halka arz edildiÄŸi ilk gün 19.50 doları görmüÅŸtü. Bir ara, hisse deÄŸeri 24 dolara kadar çıktı. Bugün, bu rakam 5 doların altında.

Facebook’un birkaç günde uçurumunun eÅŸiÄŸine sürükleneceÄŸini tahmin edenlerden biri belki de otomotiv devi General Motors oldu. GM, halka arzdan bir gün önce yeni platformlar deneyeceÄŸini ve reklam harcamalarında tasarrufa gitmek istediÄŸi için Facebook’a bir daha reklam vermeyeceÄŸini açıkladı. Kasım 2010’da iflasın eÅŸiÄŸinden dönen ÅŸirket, 34 dolar hisse fiyatıyla halka arz edildiÄŸinde eski günlere dönmek konusunda oldukça ümitliydi. 2011’e iyi bir giriÅŸ yapsa da, hisseler istenilen deÄŸere hiçbir zaman ulaÅŸamadı ve bugün 20 dolar civarında seyrediyor.

Kısaca, teknoloji ve sosyal medyayla ortaklık kuran diÄŸer kurumların halka arzları bekleneni vermediÄŸi zaman, yatırımcılar da o ÅŸirkete olan inançlarını büyük oranda kaybedebiliyor. Ayrıca, halka arzda sunulan ve daha sonrasında beklenen deÄŸerin elde edilememesi, ÅŸirketler için çok büyük bir psikolojik baskı oluÅŸturuyor.

Yine de ümitler tükenmiÅŸ deÄŸil. Msnbc analisti Dan Caplinger, Facebook’un kendisini toparlayacak gücü olduÄŸuna inanıyor: “Facebook deÄŸeri sadece hisse deÄŸeriyle belirlenecek kadar kısıtlı deÄŸil... Åžirketin potansiyeli, temelini oluÅŸturan deÄŸerlerde saklı. Åžirket asıl deÄŸerlerine yönelirse ayakta kalır. Facebook’un ve yatırımcılarının kaderi buna baÄŸlı.”

BUNDAN SORA PLANLAR NE?
Facebook, FoxNews’in borsadaki üç günün ardından nasıl planlar yaptıklarına yönelik sorusuna cevap vermedi. Analistler bu konuda birçok görüÅŸe sahip. Mashable sitesinin genel yayın yönetmeni Lance Ulanoff, “Facebook ÅŸu an portföyünün ana parçasına, siteye yönelmiÅŸ durumda... Reklamcılık potansiyelini güçlendiren temeli geniÅŸletmek için önemli yatırımlara bakıyorlar. Facebook’un yakın zamanda Instagram, LightBox gibi fotoÄŸraf paylaşım siteleri ve sosyal medya ağı Glancee’yi alması buna bir örnek... Facebook’un amacı daha fazla gelir elde etmek. Bu amaçla sesini daha fazla alana yaymak için en son teknoloji ve küçük ÅŸirketlerin peÅŸinde” dedi.

Kullanıcı sayısını bir milyara çıkarmak ve yenilikler sunmak Facebook’un nihai amacı olsa da, analistler ÅŸirketin uzun süreli bir stratejiye sahip olması gerektiÄŸini düÅŸünüyor. TIME editörü Harry McCracken, “Facebook yeterince olgun bir ÅŸirket olmadığı gibi kamuya çok açık oldukları da söylenemez. Açıkçası nereye gittikleri pek belli deÄŸil” ifadesini kullandı.

PCMag sitesinin editörü Dan Costa ise Facebook’u sadece yeniliklerin kurtaramayacağını düÅŸünüyor. Costa, “Facebook sadece yeni ürün üretmek yerine, hizmetlerini satabilmeli... Åžirket sosyal medya ağının tek sahibi olmak istiyor ve kullanıcılarının gerçek kimliÄŸine önem veriyor. Dijital dünyanızda yaptığınız her ÅŸeyi Facebook için yapıyorsunuz” yorumunda bulundu.

KULLANICI BAKIÅžI ÖNEMLÄ°
Facebook hisseleri dün yüzde 18.5 deÄŸer kaybederek 30.98 dolara indi. 38 dolardan satışa sunulan hisselerin deÄŸeri hızla aÅŸağı inerken, analistler ÅŸirketin geri dönüÅŸ yapıp yapamayacağı tartışmasında bir sonraki hamlenin çok önemli olmadığını, çünkü kullanıcıların buna dikkat bile etmediÄŸini düÅŸünüyor.

Time editörü McCracken, “Bazı Facebook kullanıcıları sunulan hizmetleri takip ediyor ve büyük deÄŸiÅŸikliklerden hoÅŸlanmıyor. DiÄŸerleri ise sürprizleri seviyor... Facebook çok kullanıcıya sahip olduÄŸu sürece sunduÄŸu hizmetler uzun ömürlü diyebiliriz” ifadesini kullandı.

“DÜNYAYI DEĞİŞTÄ°REBÄ°LECEĞİNÄ° ZANNETTÄ°LER”
Duke Üniversitesi’nden Dan Ariel ise Facebook’un geldiÄŸi noktayı farklı bir ÅŸekilde yorumladı:

“Her yedi kiÅŸiden biri Facebook üyesi. EÄŸer Facebook bir ülke olsaydı, Çin ve Hindistan’ın ardından en nüfuslu üçüncü ülke olacaktı. Birçok kiÅŸi, sosyal medya ağının herkesi ‘arkadaÅŸ yaparak’ savaÅŸları sona erdirebileceÄŸine, fosil yakıtların kullanımına son verebileceÄŸine inandı... Ä°nsanlar bir ÅŸeyler aldıkları zaman bir dünya görüÅŸü yaratırlar. Facebook’un tüm bankalardan daha iyi para transferi yapabileceÄŸine mi inanıyorsunuz? Facebook’u bir yatırım bankası olarak düÅŸünmek ilginç olurdu” dedi.

Facebook, halka arz edilerek yatırımcılarına yeni fırsatlar sundu. Ancak halka arzda yer alan tarafların açgözlülüÄŸü, ÅŸirketi geri dönülmez bir yola sokmuÅŸ olabilir.





  • Google transfer için kolları sıvadı
  • Gül sitem etti Apple söz verdi
  • BiliÅŸim ve internetin geleceÄŸi tartışılacak
  • Yahoo'dan yeni arama motoru
  • 'Ölüm fermanını imzaladı'
  • Uzaktan kumandanın mucidi öldü
  • Üç günde 20 milyar dolar eridi
  • Java Dünyasında gülen Android oldu
  • Samsung Electronics bulut altyapısını güçlendiriyor
  • “Yeni iPhone büyük ekranla gelecek”
  • Birincilik koltuÄŸunu devretti
  • Mac’ler artık tehdit altında
  • Dakikada bin 800 saldırıya maruz kalıyoruz!
  • 'Mobil teknolojiler ÅŸirketler için bir zorunluluk'
Yukarı Dön